Talrijke oude postkaarten getuigen van de bloeiperiode van het toerisme op de Kluisberg. Dankzij de Kortrijkse fotograaf Paul Castaing (1908-1983) beschikken we echter ook over unieke bewegende beelden. Ze zijn grotendeels gefilmd op het grondgebied van onze Waalse buren, maar we willen ze u niet onthouden.

Paul Castaing trad als opticien in de voetsporen van zijn vader, maar hij verruimde zijn focus al snel met andere passies. Als fotograaf, filmer, radioamateur en muziekliefhebber was hij er graag als eerste bij om met nieuwe technieken te experimenteren. Hij liet een schat aan beeldmateriaal na, hoofdzakelijk over Kortrijk, maar ons interesseren vooral zijn films over de Kluis.

Op youtube is een aandoenlijk filmpje te vinden met vakantiebeelden uit 1946. We zien Paul Castaing zelf, zijn vrouw Rosa Casens, zijn schoonbroer Willy Casens, diens echtgenote, en een groep kinderen, waaronder Pauls dochter Paulette. Het hotelletje waar de familie verblijft, La Bonne Auberge, was eerder ook bekend als het Hôtel du Midi. Het gebouw aan de Chemin du Renard bestaat nog steeds.

Het filmpje bevat een opmerkelijke passage waarin Willy Casens zijn schoonbroer het omslagontwerp toont van zijn boek “Le baron s’évade”. Deze lang vergeten policier, verschenen in 1947, is hier en daar nog wel tweedehands te vinden. De schrijversambities van W.A.J. Casens zijn echter spoedig uitgedoofd; het is bij dit ene boek gebleven.

Op de beeldbank van Kortrijk vinden we een tweede vakantiereportage, dit keer van het jaar nadien (1947). De beheerders van de beeldbank situeren de film aan de Grote Herreweg, maar in werkelijkheid zitten we opnieuw op de Kluis, aan Waalse zijde. We beginnen met de aankomst van Rosa Casens en een tweede dame op het station Mont de l’Enclus. De fusiegemeente bestond uiteraard nog niet, maar de Kluisberg had wel zijn eigen stationnetje, in feite een bijkomende toeristische halte voorbij het eigenlijke station van Orroir.

De familie bezoekt vervolgens een bakkerijtje dat we nog niet konden identificeren. Daarna gaat het naar het vakantieadres: Villa La Rotonde. Dit merkwaardige gebouwtje bestaat nog en bevindt zich aan de Enclus du Haut, vlakbij het kruispunt met de Avenue Albert Opsomer. Het zou een reconstructie zijn  van een paviljoen van de Brusselse wereldtentoonstelling van  1910.

De familie bezoekt ook een aantal winkeltjes, om precies te zijn de Epicerie Fantasia en de Villa Maria (later bekend geworden als Giftshop Palace). De fotograaf die we kort aan het werk zien is waarschijnlijk Albert Willecomme, een lokale fotograaf uit de Rue de Renard.

Verder zijn we getuige van de ambiance op de terrasjes en van een groot dansfeest in Le Pavillon. Dit etablissement vlakbij La Rotonde had een eigen balzaal.

Laten we eindigen met een uiting van dankbaarheid jegens Paul Castaing en al die andere pioniers uit vervlogen tijden, die lang voor de tijd van camcorders of smartphones de moeite hebben genomen om met hun camera’s het dagelijks leven te documenteren voor het nageslacht.

Bert Dekimpe
met dank aan Willem Suys en Marc De Donder

Bronnen:

Facebook:

Kortrijk vroeger en nu
Paul Castaing

Beeldbank Kortrijk (kortrijk.be/beeldbank)

Duponcheel, Philippe. Découvrir le mont de l’Enclus. Mont de l’Enclus, 2021.